Basis Training: Science-based Targets (FLAG) voor de Levensmiddelenindustrie

Wat zijn SBTs en FLAG targets?

1. Science-based Targets: De internationale standaard voor het stellen en valideren van CO₂-reductiedoelstellingen die aansluiten bij het Klimaatakkoord van Parijs (maximaal 1,5°C opwarmingsdoel). SBTs bieden zekerheid dat je CO₂-reductiedoelstellingen écht bijdragen aan het beperken van de opwarming van de aarde en in lijn liggen met de reductiedoelstellingen van eindklanten.

• Emissie categorie: Betreft alle ‘standaard’ directe en indirecte Energie/Industrie gerelateerde emissies.
  

2. FLAG Targets (Forest, Land and Agriculture Guidance): Aanvullend target en aanpak voor bedrijven in land-intensieve sectoren zoals voedsel- en drank productie, detailhandel, papier/bosbouw.

• Emissie categorie: Betreft alle directe en indirecte landgebruik gerelateerde emissies.

Voor wie is het extra FLAG target verplicht?

Voor midden-tot grote bedrijven in de levensmiddelenindustrie. Of voor bedrijven waarvan > 20% van hun scope 3 emissies FLAG gerelateerd zijn (bijv. kleding). Het is niet verplicht voor MKB bedrijven. Bekijk hier de MKB-definitie van het SBTi.  

Hoeveel kost het SBTi proces?

Hieronder vind je de kosten voor de individuele targets én wanneer je ze samen indient. Wanneer je zowel korte-termijn als lange-termijn targets opstelt - krijg je een 'combi' korting.

Moet je een FLAG target opstellen? Dan komt dit als extra kosten boven op je reguliere SBTi kosten.

SBTi voor MKB vs Middelgroot-Grote bedrijven

Voor zowel MKB als middelgroot-grote bedrijven is alleen het korte-termijn SBT verplicht. Het SBTi raadt voornamelijk grotere bedrijven wel aan ook een lange-termijn target op te stellen.

MKB: hoeven alleen verplicht een SBT op te stellen voor hun scope 1 en 2. Zij volgen SBTi's SME route. Ook zijn de kosten voor het indienen een stuk lager. Wel raadt het SBTi MKB bedrijven aan om ook een scope 3 berekening te doen, aangezien ook bij MKB'ers de grootste uitstoot vaak plaatsvindt in je keten.

• Belangrijk: MKB bedrijven hoeven géén FLAG target in te dienen.

Middelgroot-Grote bedrijven: moeten verplicht voor hun scope 1, 2, en 3 emissies SBTs opstellen.

• Belangrijk: Val je in deze categorie? Dan moet je verplicht een FLAG target indienen.

Tip: Niet zeker welke doelen jij moet stellen? Geen zorgen - wanneer je je account aanmaakt voor het SBTi proces, doorloop je eerst de gratis SBTi validatiecheck. Zo weet je zeker in welke bedrijfscategorie je valt én welke doelen je moet opstellen.

Waar stel je Science-based Targets voor op?

Je stelt SBTs op om de totale CO₂ uitstoot van je bedrijf te reduceren. Deze uitstoot kun je voor zowel Energy/Industrie emissies (reguliere SBTs) als FLAG emissies verdelen in 3 emissie scopes.

Scope 1: Directe emissies van bedrijfsactiviteiten op locatie

• Bijv. emissies van je fabriek, bedrijfsvoertuigen, of voor FLAG: eigen veehouderij/eigen grondstoffen productie

Scope 2: indirecte emissies van ingekocht energie

• *Let op: Je hebt geen FLAG emissies in scope 2.

Scope 3: indirecte emissies uit de waardeketen

• *Let op: Voor veel bedrijven ligt hun grootste uitstoot (ook voor FLAG!) in hun waardeketen.

Voor elke scope stel je volgens je verplichtingen (MKB vs Middelgroot-Groot) een SBT en een FLAG target op. Stel je bent een midden-groot bedrijf eindig je met 3 of 4 targets in totaal. Afhankelijk of je FLAG emissies hebt in je scope 1:

• 2 Reguliere SBTs (voor scope 1 & 2 + scope 3)
• 1 of 2 FLAG Targets (scope 1 en/of scope 3)

SBT Stappenplan en tijdlijn

Het opstellen en behalen van je SBTs kun je verdelen in 3 fases (dit is hoe wij het doen bij Factor Delta):

Fase 1: SBTi commitment

Technisch gezien kan deze eerste fase het snelste gaan. Je kijkt of je alles intern klaar hebt staan om te starten met het SBTi traject. Het belangrijkste: heb je je emissie data? (incl. FLAG?)

Als je de checklist (zie Fase 1 hieronder) bent afgegaan, registreer je je bij het SBTi en loop je in je portaal je commitment proces door: je committent wordt officieel en je gaat hierna je doelen indienen.

Fase 2: Je SBTS opstellen en indienen

Na je commitment ga je je doelen opstellen. Je kiest het basisjaar voor je doelen en kijkt welke reductieaanpak en doeltype passen bij jouw scope en bedrijf. Je loopt voor elk doel 5 stappen door (zie afbeelding 6). Daarna dien je je SBTs in bij het SBTi. Na ongeveer 30 dagen krijg je goedkeuring - of feedback, waarna je de SBTs opnieuw moet indienen.

Fase 3: CO₂-reductiemaatregelen opstellen & implementeren

Zowel het SBTi als je klanten willen jaarlijkse reductie zien. Je moet daarom effectieve maatregelen gaan opstellen die ervoor zorgen dat je daadwerkelijk je doelen haalt. Scope 1 en 2 zijn hierin het makkelijkst. Scope 3 reduceren is pittig en zul je veel voor moeten samenwerken (intern en extern in je keten).

Fase 1: SBTi Commitment

Wat: Dien je commitment brief in wanneer je alle benodigde data voor je SBTi traject klaar hebt staan. Je commitment vervalt als je geen doelen indient.

Resultaat: Bedrijfsnaam onder 'commitment' op de SBTi website

Duur: 2 weken tot 3 maanden – afhankelijk van beschikbaarheid data

Stappen:

Stap 1: Ga door de checklist van SBTi benodigdheden: Verzamel/stel je CO₂ voetafdruk op volgens het GHG Protocol. Zorg voor directiebetrokkenheid, intern draagvlak, de benodigde kennis en kunde, budget en capaciteit.

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra GHG-voetafdruk berekening: Bereken je totale FLAG emissies volgens het GHG Protocol Land Sector & Removals Guidance. 

Je FLAG emissie data word opgesplitst in drie emissie categorieën: 

1. Land Use Change (LUC): Emissies afkomstig van een verandering in landgebruik. Bijvoorbeeld ontbossing, omzetting van graslanden of veengronden. 
2. Land Management (LM): Emissies door landbouwpraktijken. Bijvoorbeeld mestgebruik en watermanagement. 
3. *Carbon Removals (koolstofverwijdering): Emissiereductie door landgerelateerde biogene CO₂-verwijderingen binnen de productieketen, waarbij CO₂ in de bodem of vegetatie wordt vastgelegd. Bijvoorbeeld door bosherstel en beter bodembeheer. Deze emissiecategorie mag je wel pas meenemen wanneer je reductiemaatregelen opstelt. 

Het SBTi vereist dat alle FLAG-gerelateerde emissies en removals worden uitgesplitst in deze drie categorieën wanneer je je GHG inventaris maakt. Binnen de LM categorie moet data verder worden uitgesplitst in CO₂ en non- CO₂ emissies. Dit is verplicht voor de dataverzameling en de basis voor het target-setting proces. 

Stap 2 - SBTi commitment indienen: Registreer jezelf bij het SBTi. Doe in je SBTi portaal gelijk de validatiecheck van het SBTi. Dit is een gratis online check vanuit het SBTi dat laat zien welke doelen jouw bedrijf moet opstellen. Hierna dien je via de instructies in je SBTi portaal de officiële commitment brief in bij het SBTi. Voor MKB bedrijven dien je hier de MKB brief. Wanneer je je commitment hebt ingediend kom je op de SBTi website te staan (zie afbeelding hieronder).

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra FLAG commitment: Dien ook een no-deforestation commitment in. 

Checklist:

• Heb ik een scope 1, 2, 3 CO₂-voetafdruk?
• Heb ik mijn FLAG emissie data?
• Is het volgens het GHG Protocol?
• Kan ik de voetafdruk uitsplitsen voor FLAG?
• Staat iedereen achter ons SBTi besluit?
• Is het budget veiliggesteld?
• Heb ik (intern/extern) de kennis om SBTi traject succesvol uit te voeren?
• Is de SBTis validatiecheck uitgevoerd?
• Is de commitment brief ingediend bij het SBTi?
  

Veelgestelde vragen: je CO₂-voetafdruk meten voor SBTi

1. Wat is het verschil tussen FLAG's emissiecategorie 'carbon removals' en carbon offsetting?

Carbon removals binnen FLAG zijn landgerelateerde CO₂-verwijderingen binnen de productieketen die alleen binnen FLAG-doelen mogen meetellen. Algemene carbon offsetting is een vrijwillige markt waar bedrijven carbon credits kopen om (ook fossiele) emissies te compenseren met carbon removals buiten de productieketen - iets wat SBTi niét toestaat voor het behalen van zowel FLAG als reguliere fossiele near-term doelen. 

Fase 2: Doelen opstellen en indienen

Wat: Stel je doelen op en dien ze in bij het SBTi in voor goedkeuring.

Resultaat: Gevalideerde Science-based Targets om aan klanten te tonen.

Duur: 9-15 weken

Stappen:

Stap 3 - Stel je doelen op: Bepaal eerst het basisjaar voor je target: Het jaar vanaf waar je gaat reduceren. Daarna kies je per emissiecategorie een reductie aanpak dat het beste past bij jouw bedrijf en industrie – een zogeheten ‘reduction approach’. Vervolgens kies je je bijbehorende reductieperecentage en targetjaar (5-10 jaar na je basisjaar).

Bepaal al je uiteindelijke doelstellingen aan de hand van 5 stappen:

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Voor je FLAG target voer je het proces van het opstellen van SBTi reductietargets opnieuw uit: Je basisjaar kiezen, reductie aanpak (reduction approach) kiezen, en type reductiedoel vaststellen. 
• FLAG kent twee eigen ‘reduction approaches’: 

Sector approach (absolute reductie): Gericht op bedrijven met meerdere productlijnen of complexe waardeketens, zoals retailers of voedingsmiddelenproducenten. Voor deze aanpak geldt een absolute reductiedoelstelling van -30,3% in tien jaar (gemiddeld -3,03% per jaar). Je richt je dus op het verlagen van je totale FLAG-uitstoot met een vastgesteld percentage. 

Commodity approach (emissie-intensiteit): Gericht op bedrijven die één grondstof produceren van één van de 11 commodities waarvoor ‘intensity’ reductiedoelen zijn opgesteld, waaronder soja, kip, rund, leer, of rijst (zie volledige lijst op pagina 56 van de SBTi FLAG Guidance). FLAG doelen worden hier uitgedrukt als emissie-intensiteit (bijv. kg CO₂/kg product). Voor elke commodity gelden specifieke reductiepercentages volgens de SBTi-benchmark. Je verlaagt dus de uitstoot per eenheid product volgens het vastgestelde commodity-specifieke reductiepercentage. 

Stap 4 - Dien je doelen in voor officiële validatie: Laat je doelen valideren door SBTi (dit kan 30 werkdagen duren). Begin alvast met fase 3 - je reductiemaatregelen

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra doel voor validatie: Naast de standaard SBT-documentatie lever je ook de FLAG Tool en de FLAG Annex in. De validatie van FLAG-doelen duurt ongeveer 60 dagen en brengt extra kosten met zich mee. 
• Extra budget voor validatie: Je hebt meer budget nodig voor de aparte FLAG-validatie door het SBTi (ongeveer €8000). 

Stap 5 - Communicatie van SBTS naar markt & stakeholders: Communiceer na goedkeuring je doelen intern en extern (binnen 24 maanden na het indienen)

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra communicatie: Voeg een sectie toe in je publieke rapportage waarin je de specifieke FLAG-doelen en -aanpak toelicht. 

Checklist:

• Past mijn type doel bij mijn organisatie?
• Is mijn basisjaar bepaald?
• Is de SBTi documentatie ingevuld in het SBTi Target Submission Form? (data fase 1)
• Is er intern akkoord voor SBTi communicatie?
• Zijn de communicatie & marketing afdeling betrokken voor ons SBTi verhaal?

Handige informatie van het SBTi:

Korte-termijn SBTs (regulier)

• SBTi Corporate Near-Term Criteria
• SBTi Corporate Near-Term Tool
• Near-Term Target Submission Form

FLAG target

• SBTi FLAG Guidance
• SBTi FLAG Target-Setting Tool
• SBTi FLAG Annex (submission form)
• SBTi Communication Guidance

Veelgestelde vragen: Doelen opstellen

1. Moeten SBTs voor scope 1 en 2 afzonderlijk worden opgesteld?

Ze kunnen in één scope 1+2 doelstelling verwerkt worden, maar moeten wel afzonderlijk inzichtelijk zijn.

2. Wat is het verschil tussen de FLAG Commodity en de FLAG sector approach?

De FLAG-commodity approach is voor bedrijven die meer aan het begin van de keten zitten en één type product produceren, zoals varkensvlees – waarbij je stuurt naar CO₂ intensiteit per kilo varkensvlees. De FLAG-sector approach is voor partijen verder in de keten die meerdere producten inkopen en verwerken.

3. Kun je een ander basisjaar kiezen voor je scope 1&2 target en scope 3 target?

MKBers zijn niet verplicht een scope 3 target in te dienen. Maak je er wel een? Dan kun je een ander basisjaar kiezen voor je scope 3 (omdat deze niet door het SBTi gecheckt wordt). Moet je verplicht een scope 1, 2, en 3 target indienen als midden-groot bedrijf, dan moeten ze allemaal hetzelfde basisjaar hebben.

SBTs + FLAG voorbeeld - Friesland Campina

Friesland Campina heeft begin dit jaar (feb. 2025) haar Science-based Targets gecommuniceerd voor non-FLAG en FLAG. Voor elke scope is een apart target opgesteld dat voor communicatie doeleinden is samengevoegd. Bijvoorbeeld; scope 1 en 3 FLAG target. Dit kan - omdat het absolute target types zijn.

1.        Non-FLAG doel:

• 42,13% absolute CO₂-reductie op scope 1 & 2 tegen 2030 t.o.v. basisjaar 2020

2.        FLAG-doel:

• 30,3% absolute CO₂-reductie op scope 1 & 3 FLAG-emissies tegen 2030 t.o.v. basisjaar 2020

*Aannames FLAG target:

• Scope 1 FLAG: dit gaat over hun eigen emissies, omdat ze in een coöperatie zitten met veeboeren.
• Sector approach: Friesland Campina is waarschijnlijk voor de sector approach gegaan omdat ze naast zuivel nu ook uitbreiden naar plantaardige producten (meerdere producten).

Fase 3: Haalbare CO₂-reductiemaatregelen opstellen

Wat: Hoe ga je je doelen halen?(Klimaattransitieplan opstellen)

Resultaat: Intern (goedgekeurd) voorstel voor alle CO₂-reductie maatregelen.

Duur: 2-3 maanden

Stappen:

Stap 6 - Identificeer CO₂-reductiemaatregelen: Voer een hotspot analyse uit om grootste emissiebronnen van je scope 1, 2 en 3 te identificeren. Hier kun je het meest reduceren. Plan een interne brainstorm sessie met je inkoop, sales, product teams en maak een lange lijst van alle potentiële maatregelen per scope.

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra proces maatregelen ontwikkelen: Identificeer FLAG-reductie initiatieven, prioriteer klimaatinitiatieven, ontwikkel een actieplan & implementatie roadmap.

Stap 7 - Prioriteer initiatieven: Werk met een MACC-analyse (Marginal Abatement Cost Curve) om je maatregelen te prioriteren op basis van CO₂-impact, kostenefficiëntie, implementatietijd en strategische waarde. Maak een uiteindelijke korte lijst van maatregelen die je gaat implementeren.

Stap 8 - Ontwikkel actieplan & implementatie roadmap: Stel een implementatieplan en roadmap op voor je definitieve short-list over de jaren tot 2030 en/of 2050.

Stap 9 - Monitoring + jaarlijkse rapportage: Monitor voortgang per kwartaal en rapporteer jaarlijks (verplicht). Dit kun je doen bij het CDP en/of in je jaarlijkse MVO rapport.

Extra vereisten bij FLAG targets:

• Extra monitoring en jaarlijkse rapportage: Breid je actieplan en rapportage uit met een aparte FLAG-sectie. 

Tip: Gebruik je kwaliteitsprocessen als inspiratie voor je SBTi rapportage en monitoringsprocessen!

Checklist:

• Interne analyse brainstorm sessie gepland?
• Definitieve Lange-lijst van reductiemaatregelen af?
• Definitieve Korte-lijst van reductiemaatregelen af? (MACC curve)
• Heb ik intern/extern de kennis voor het uitvoeren van de implementatie?
• Heb ik buy-in van alle interne teams?
• Staat mijn jaarlijks rapportage proces?

MACC curve uitgelegd: CO₂ reductie vs kosten

Een MACC laat zien welke maatregelen de meeste CO₂-reductie opleveren per euro. Zo kun je quick wins (lage kosten, hoge impact) combineren met strategische investeringen die passen bij je bedrijfsdoelen. 

Plot je long list van maatregelen eerst op een MACC curve om inzicht te krijgen in welke maatregelen de meeste CO₂ reductie opleveren - tegenover hun kosten. Houd rekening met de strategische waarde van de maatregelen en de bijbehorende haalbaarheid.

Bijvoorbeeld: Het kan zijn dat een plantaardige vervanger voor je kaas het meeste CO₂ reductie oplevert - maar dat een kern onderdeel van je business model verandert. Dit kan strategische waarde opleveren, wanneer klantvraag hiervoor toeneemt. Maar het kan ook zijn dat dit te veel kost en/of botst met klantvraag. In dat geval, kun je naar hybride (x% plantaardig, x%zuivel) - of andere oplossingen zoeken.

Prioriteer de maatregelen die:

• De meeste CO₂ reduceren en het minst kosten - hou hierbij rekening met de strategische waarde.
• Die wellicht meer kosten, maar sneller veel CO₂ reduceren (zoals het invoeren van groene stroom).

CO₂-reductiemaatregelen: Voorbeelden SBT + FLAG

Scope 1 en 2 maatregelen zijn het makkelijkst en makkelijkst te behalen omdat je zelf controle hebt over de emissie bronnen.

Voorbeelden scope 1 & 2: non-FLAG

• Energie-efficiëntie in je productieprocessen
• Zonnepanelen installeren
• CO₂-efficiënt koelsysteem
• Elektrificatie van je wagenpark
• Invoeren groene stroom

Voorbeelden scope 3 maatregelen: non-FLAG & FLAG

Scope 3 reductiemaatregelen zijn vaak lastiger, maar erg belangrijk. In scope 3 vindt voor de meeste bedrijven de grootste CO₂ uitstoot plaats. Je bent hier ook het meest afhankelijk van interne en externe stakeholders. Samenwerking is daarom zeer belangrijk!

Tip 1: Zorg dat je zoveel mogelijk intern samenwerkt met je product en inkoop teams. Voor zowel non-FLAG als FLAG zul je snel aanpassingen gaan maken in je receptuur/de grondstoffen die je inkoopt.

Tip 2: Bouw langdurige samenwerkingen op met belangrijke ketenpartijen (leveranciers). Zo kun je samen zoeken naar duurzamere oplossingen.

Non-FLAG reductiemaatregelen:

• Optimalisatie in de logistieke keten: bijv. Duurzaam vervoer van ketenpartijen
• Duurzamere leveranciers: bijv. producten met minder uitstoot
• Afvalmanagement verbeteren: bijv. je waterzuivering/verbranding/vetput
• Verandering in je receptuur (ook voor FLAG): bijv. verhouding van grondstoffen/duurzamere grondstoffen inkopen

FLAG reductiemaatregelen:

• Verandering in voersoort voor vee: duurzamere alternatieven
• Verandering in receptuur: bijv. verhouding van grondstoffen/duurzamere grondstoffen inkopen
• Grondstof veranderingen: alternatieven (verbouwen) met minder uitstoot
• Slimmer landbeheer: bijv. minder kunstmest, regeneratieve landbouwactiviteiten, of beter mest-en waterbeheer.

Overlap FLAG & non-FLAG-maatregelen 

Sommige acties, zoals receptuurwijzigingen (bijv. van dierlijk naar plantaardig), reduceren tegelijk fossiele én landgerelateerde emissies.  

• FLAG-effect: minder dierlijke grondstoffen leidt tot minder uitstoot uit van vee, mest en landbouwgrond. 
• Non-FLAG-effect: plantaardige ingrediënten vergen vaak minder energie in productie en transport, wat fossiele emissies verlaagt. 

Conclusie: Hoe stel je haalbare CO₂ reductie doelen op?

Om te zorgen dat jij je SBTs ook daadwerkelijk haalt zijn er drie cruciale aspecten in het vormen van je maatregelen.

1. Hotspot analyse

Een hotspot analyse betekent dat je je CO₂ voetafdruk analyseert op waar je grootste CO₂ uitstoot vandaan komt (letterlijk: je impact hotspots!). Reductiemaatregelen voor deze onderdelen zijn het meest effectief en zo stuur je de focus naar reductiemaatregelen die écht iets uitmaken.

2. Positionering voor succes (MACC curve)

Door je Lange-lijst van maatregelen op de MACC curve te plotten weet je precies welke maatregelen de meeste CO₂ reductie opleveren en wat ze kosten. Zo kun je strategische keuzes maken over welke maatregelen het meest efficiënt zijn op basis van CO₂ reductie, kosten, haalbaarheid en strategische waarde (wijk je te veel af van je business model? Of is dit een interessante kans?).

Je eindigt met een definitieve, Korte-lijst aan maatregelen die je gaat implementeren over de komende jaren.

3. Stakeholder samenwerking (intern en extern)

Met name scope 3 reductiemaatregelen kun je niet doen zonder samen te werken met interne en externe stakeholders. Zorg dat je vanaf het begin van je SBTi traject de belangrijkste teams en collega's betrekt zodat je intern draagvlak creëert en sneller resultaat boekt.